Tribina 1.02.2003.godine

PORESKI SISTEM U BiH
S POSEBNIM AKCENTOM NA UVODJENJE PDV-a

UVODNICAR: SEFIKA HAFIZOVIC, Zamjenik ministra u Federalnom ministarstvu finansija

PDV SPAS ZA BiH

U BiH se godisnje utaji izmedju 200 i 300 miliona maraka poreza- Petsto fiktivnih firmi operu godisnje preko milijardu KM

Porez na dodatnu vrijednost je spas za ovu zemlju, za prihode, ukupan red i za reintegraciju bh. trzista, izjavila je u subotu Sefika Hafizovic, zamjenica federalnog ministra finansija na tribini Vijeca kongresa bosnjackih intelektualaca govoreci o “Poreskom sistemu u BiH, s posebnim akcentom na uvodjenje PDV”.

Bosna i Hercegovina je, kazala je ona, trenutno raj za utajivace poreza. Ovu tvrdnju Hafizoviceva je pokrijepila cinjenicom da je u 2002. godini od bh. privrede i gradjana Federacije naplaceno oko 3,7 miliona KM, a da se istovremeno procjenjuje kako se u BiH godisnje utaji poreza od 200 do 300 miliona maraka. Stoga je obaveza organa BiH da ucine sve da bi se ovakva situacija eliminisala. Takodjer, prema njenim rijecima, u BiH postoji oko 500 fiktivnih firmi koje godisnje operu preko milijardu konvertibilnih maraka.

 

Sta bi poskupjelo

 

“Kada bi ovaj novac dosao u budzet, poboljsala bi se ekonomija ove zemlje” kazala je Hafizoviceva. Ona smatra da postoji veliko opravdanje za uvodjenje PDV na drzavnoj razini.

“Prosjecna stopa prikupljanja poreza u Federaciji iznosi oko 18 posto, a cini mi se da je nesto manja u drugom entitetu i tu bi trebalo dogovoriti koja bi bila prosjecna stopa na nivou BiH. Porez na dodatnu vrijednost, iako bi osigurao isti nivo prihoda, uveo bi prije svega red. Svi koji ulaze u promet robe bili bi zainteresirani da prate kretanje te robe zato sto se rasterecuju i samo placaju porez na svoj dodatak u tom prometu”, misli zamjenica ministra finansija. Hafizoviceva je razocarana sto medjunarodna zajednica sve vise zahtijeva uvodjenje drzavnog PDV, a sve manje domace vlasti. Zato smatra da “svi politicari koji kazu da se PDV moze uvesti na nivou entiteta nisu dobri politicari”.

 

Na pitanje hoce li gradjani osjetiti poskupljenje proizvoda i koji bi to proizvodi poskupjeli, Hafizoviceva je odgovorila:

“Mozda ce neki proizvodi poskupjeti, ali to ne bi bila drasticna poskupljenja, jer stopa PDV sigurno bi bila veca od prosjecne stope za porez na promet danas. U sistemu poreza na promet sada imamo tri porezne stope: tzv. nultu, cime su proizvodi oslobodjeni  poreza. Dakle, prehrambeni proizvodi bi i dalje imali nultu stopu i oni ne bi poskupjeli, kao ni odredjene usluge, poput zivotnog osiguranja”.

Greseke i navike

Medjutim, neki od proizvoda koji su u preferencijalnoj stopi, kao sto su djecija odjeca i obuca, vjerovatno bi bili nesto skuplji.

Govoreci o postojanju tri carinske uprave (dvije entitetske i distrikt Brcko), Hafizoviceva smatra da je medjunarodna zajednica pogrijesila sto ranije nije napravila jednu carinsku upravu na nivou drzave.

“Neki su u ovoj drzavi navikli da su suvereni i oni svoja ovlastenja ne zele da prenose na nivo drzave. Skoro sam ubijedjena da ukoliko ne bude politickog konsenzusa za uvodjenje jedinstvene carinske sluzbe, da ce to, u interesu BiH i njenih gradjana, uraditi visoki predstavnik”.

To ce sigurno potrajati, ali mislim da je neupitno da ce ona postojati. Mislim da je nesporno da ce se ona uspostaviti do kraja godine”, istakla je Hafizoviceva.

Ekonomska korist tuzbe protiv SRJ

“Kada se radi o socijalnom aspektu, BiH je izasla iz rata, na nju je izvrsena jaka agresija i ja se nadam da ce to pokazati i ovo sto se desava u Hagu. Nadam se da ce tuzba ove zemlje protiv Jugoslavije pokazati ono sto je bilo i da ce, prije svega, to biti ekonomska korist. Jer ako bi BiH dobila odstetu kojom  bi nadoknadila ogromne stete koje su joj nanesene, njena privreda bi se mogla osposobiti da za drzavu daje razlicite vrste poreza.

Bh. privreda na koljenima

Hafizoviceva je u subotu, govorila i o vrstama poreza, direktnim i indirektinim. Naglasila je da ekonomska baza BiH nije razvijena u tolikoj mjeri da bismo imali jaca direktne poreze, te su porezi na potrosnju nizi.

U BiH porezi na potrosnju ucestvuju sa 60 odsto, dok je to u zapadnim zemljama 35 odsto, Carine u BiH ucestvuju sa 40 odsto, a u zapadnim zemljama sa svega tri do cetiri odsto.

“Administracija u nasoj zemlji je najvazniji potrosac”. Mi imamo 13 vlada koje ova privreda mora finansirati, a da se privreda rastereti potom osnovu mogli bi porezi biti i nizi. Sve ono sto se danas izdvaja za finansiranje tih potreba je nedovoljno, a dalje povecanje poreza nije moguce jer smo nasu privredu bacili na koljena i ona to vise ne bi mogla podnijeti”, kazala je Sefika Hafizovic.

Oslobodjenje, nedelja 2.02.2003.godine

 

 

V.ZIVAK

 

 

 

 

Uvodjenje PDV-a na entitetskom nivou bilo bi pogresno

Moguce je da poskupe pojedini proizvodi, ali gradjani bi sigurno bili zadovoljniji jer bi prihodi u budzet pristizali planiranom dinamikom, a onda bi bilo novaca i za redovno isplacivanje mirovina, invalidnina...

Uvodjenju poreza na dodatnu vrijednost domace vlasti morale bi dati vise paznje, jer je to jedan od uvjeta za pristup Bosne i Hercegovine Evropskoj uniji, javlja Fena.

To bi bio prvi porez na drzavnom nivou koji ce uvesti red u platni sistem drzave i omoguciti uredno pracenje kretanja roba, kazala je na jucerasnjoj tribini Vijeca Kongresa bosnjackih intelektulaca zamjenica ministra finansija u Vladi FBiH Sefika Hafizovic.

Bit ce poskupljenja

Ona je naglasila da bi uvodjenje PDV-a na entitetskom nivou bilo sasvim pogresno i da bi prolongiralo stvaranje jedinstvene porezne politike na nivou drzave. Hafizovic je dodala da je BiH medju rijetkim ili mozda i jedina drzava u svijetu koja nema jedinstven porezni sistem.

- Uvodjenjem PDV-a moguce je da poskupe pojedini proizvodi, kao sto su djecija obuca i odjeca, ali gradjani bi sigurno bili zadovoljniji jer bi prihodi u budzet pristizali planiranom dinamikom, a onda bi bilo novaca i za redovno isplacivanje penzija, invalidnina i slicno - kazala je.

Nastavak reformi

Prema njenim rijecima, trenutno je na nivou drzave jedino carinska tarifa i zbog toga, kako istice, neophodno je nastaviti zapocetu reformu poreznog sistema u cijeloj drzavi.

- Zbog raznih podijeljenosti u poreznom sistemu, FBiH je u 2002. godini po osnovu poreza od gradjana i privrede ostecena za oko 300 miliona KM, a oko 500 fiktivnih firmi uspjelo je “oprati” oko milijardu KM. Prosjecna stopa prikupljanja poreza u Federaciji iznosi samo oko 18 posto, dok je u Republici Srpskoj taj nivo jos nizi - istice zamjenica federalnog ministra finansija Sefika Hafizovic.

Avaz, nedelja, 2. februar 2003. godine